Αλληλεπίδραση ασθενούς-ιατρού

Αλληλεπίδραση ασθενούς-ιατρού

Οι γιατροί διδάσκονται χειρουργική, ανατομία, παθολογία, φυσιολογία, βιολογία, ακόμη και ιστορία της ιατρικής. Ωστόσο, λείπει η ουσιαστική διδασκαλία της ενεργητικής ακρόασης  στην ιατρική πρακτική, δηλαδή της ικανότητας να επικοινωνούν, αναγνωρίζοντας τόσο τα δικά τους συναισθήματα όσο και των άλλων. Η αναγνώριση του συναισθήματος ως σημαντική συνιστώσα για την ερμηνεία της συμπεριφοράς διευκολύνει την κατανόηση της θέσης του άλλου και ενισχύει την ενσυναίσθηση.

Ζούμε σε μια εποχή που η βιασύνη και οι έγνοιες μας εμποδίζουν να κοιταχτούμε στα μάτια και να ακούσουμε ο ένας τον άλλον. Πιθανώς εξ’ αιτίας αυτού, οι ασθενείς αναμένουν από τους γιατρούς να τους ακούσουν, γιατί, τελικά, τους εμπιστεύονται. Αλλά, συνήθως έρχονται «αντιμέτωποι» μόνο με εξετάσεις και συνταγές. Τι συνέβη άραγε για να διαμορφωθεί αυτή η πραγματικότητα; Αφ’ ενός, η ακαδημαϊκή κατάρτιση των γιατρών δεν επικεντρώνεται στην υγεία και στους ανθρώπους αλλά στην ασθένεια ως πρωταγωνιστή. Στη δεκαετία του 1990, η βασιζόμενη σε αποδείξεις ιατρική επικράτησε ως ανάγκη μείωσης της μεταβλητότητας στην ιατρική πρακτική και της αβεβαιότητας στη λήψη κλινικών αποφάσεων. Επιπλέον, υπεισέρχεται το σύστημα περίθαλψης που «εκπαιδεύει» τους γιατρούς να αντικειμενοποιούν τους ασθενείς, να μην εξωτερικεύουν συναισθήματα και να θέτουν εμπόδια στην ανθρώπινη επικοινωνία: περιορισμένος χρόνος, περίπλοκη τεχνολογία και γρήγορα αποτελέσματα. Στα γεμάτα νοσοκομεία, οι άνθρωποι είναι συχνά αριθμοί, διαγνώσεις, πηγές θυμού και απογοήτευσης. Ένας άλλος παράγοντας πιθανόν είναι η αυξανόμενη ιατρικοποίηση της ζωής μας. Οι άνθρωποι μαθαίνουν στο σπίτι, στα μέσα ενημέρωσης, στα μέσα δικτύωσης και στην κοινωνία να καταναλώνουν όλο και περισσότερους πόρους υγείας. Οι υγιείς μετατρέπονται σε ασθενείς, δημιουργούνται ασθένειες αμφίβολης πραγματικής οντότητας, υπερκαταναλώνονται φάρμακα, η ζωή μετατρέπεται σε ασθένεια, οι άνθρωποι υπόκεινται σε περιττή ακτινοβολία για ασήμαντους λόγους.

Η σύγχρονη επικοινωνία γιατρού-ασθενούς αφορά την «θετική ιατρική», δηλαδή την έκφραση απόψεων με ειλικρινή, άμεσο και κατάλληλο τρόπο, χωρίς να παραβιάζονται τα δικαιώματα των άλλων, με βάση στον σεβασμό των απόψεων, των αξιών και των αποφάσεων των άλλων. Η σχέση γιατρού-ασθενούς μεταμορφώνεται σε συνεργασία μεταξύ δύο ειδικών: του γιατρού, ο οποίος είναι ειδικός στην επιστήμη και του ασθενούς, ο οποίος είναι ειδικός στον εαυτό του. Η υγεία δεν πρέπει να επιβάλλεται, αλλά να συμφωνείται, παρέχοντας όλα τα έγκυρα δεδομένα, ώστε οι ασθενείς να συμμετέχουν στη θεραπεία τους. Η ποιοτική πληροφόρηση δεν εμπεριέχει μόνο την ερμηνεία στον ασθενή της ασθένειας και της θεραπείας, αλλά και τη συναισθηματική αντίδραση που συνήθως εκλύει η ασθένεια και η θεραπεία, καθώς και τις πιθανές οικογενειακές, κοινωνικές και εργασιακές επιπτώσεις.

Η επικοινωνία γιατρού-ασθενούς είναι πολύ περισσότερο από ανταλλαγή δεδομένων, είναι μια ευκαιρία παροχής βοήθειας, ακόμα κι αν δεν επιτυγχάνεται πάντα θεραπεία. Οι ασθενείς είναι εύθραυστοι και ευάλωτοι, συχνά με πτωχή κρίση, ανίκανοι να λάβουν ορθές αποφάσεις και να κατανοήσουν. Εξ’ ου και η σημασία της γόνιμης επικοινωνίας γιατρού-ασθενούς, γιατί όταν ένας ασθενής δεν καταλαβαίνει επαρκώς τι λέγεται, μπορεί να προκύψει ελλιπής συμμόρφωση στην θεραπεία. Η σχέση γιατρού-ασθενούς είναι χειρότερη στα νοσοκομεία παρά στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, όπου οι θεράποντες είναι κατά κανόνα πιο ευαίσθητοι στη σημασία της θωράκισης της ιδιωτικής σφαίρας και του απορρήτου. Δυστυχώς στα νοσοκομεία η ιδιωτικότητα παραβιάζεται επανειλημμένα.

Ο «χρόνος» είναι ένας πολύτιμος θησαυρός που μπορεί να προσφέρει ο γιατρός στους ασθενείς του. Χρόνος για να ακούσουν, να παρατηρήσουν, να προβληματιστούν και να αξιολογήσουν οι θεράποντες τους καθοριστικούς ψυχοκοινωνικούς παράγοντες του ασθενούς. Οι γιατροί πρέπει να ανακτήσουν τον ανθρωπισμό στην άσκηση της ιατρικής για χάρη των ασθενών τους.



Το psygrams.com σέβεται την ιδιωτικότητά σας

Επιβεβαιώστε εάν αποδέχεστε την παρακολούθηση του Google Analytics. Μπορείτε επίσης να απορρίψετε την παρακολούθηση, ώστε να μπορείτε να συνεχίσετε να επισκέπτεστε τον ιστότοπό μας χωρίς να αποστέλλονται δεδομένα στο Google Analytics.