Η δύναμη της προσφοράς: αλτρουισμός

Η δύναμη της προσφοράς: αλτρουισμός

Οι έρευνες υποστηρίζουν ότι η προσφορά χρόνου, ενέργειας ή αγαθών σε άλλους ενισχύει την αναζήτηση σκοπού/κινήτρου στη ζωή, λειτουργεί θετικά στην υπέρβαση των δυσκολιών και στην εξεύρεση πληρότητας και νοήματος στη ζωή. Σίγουρα δεν αποτελεί αποκλειστικό πεδίο του ανθρώπινου πολιτισμού – τα ζώα είναι γνωστό ότι λειτουργούν αλτρουιστικά, π.χ. όταν κάτι επιτίθεται σε μια κυψέλη μελισσών, κάποια μέλισσα θα θυσιαστεί για την επιβίωση της κυψέλης καθώς η πράξη του τσιμπήματος θα επιφέρει σύντομα θάνατο στην ίδια.

Σύμφωνα με τους κοινωνικούς ψυχολόγους, ο πραγματικός αλτρουισμός απαιτεί πραγματική ανιδιοτέλεια και εφόσον κάποιες πράξεις προσφοράς κινητοποιούνται από άλλους παράγοντες (ενοχές, αίσθηση καθήκοντος ή της ανταμοιβής) δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αλτρουιστική κάθε ευγενική χειρονομία ή προσφορά. Ο αλτρουισμός αρχικά ερευνήθηκε από δύο αντίθετες οπτικές γωνίες, ως το ανιδιοτελές ενδιαφέρον για την ευημερία των άλλων και ως δράση/συμπεριφορά που ωφελεί τους άλλους σε βάρος κάποιου. 

Αναπτύχθηκαν φυσικά κατά καιρούς διάφορες εξηγήσεις, όπως η θεωρία για τον αμοιβαίο αλτρουισμό, που υποστηρίζει ότι η εξέλιξη ευνοεί τους οργανισμούς που θυσιάζονται για τους άλλους για να λάβουν ως αντάλλαγμα χάρες ή η θεωρία για την επιλογή συγγενών, όπου ένα άτομο συμπεριφέρεται αλτρουιστικά προς εκείνους που μοιράζονται τα γονίδιά του με την ελπίδα ότι τα γονίδια αυτά θα μεταβιβαστούν. Η υπόθεση της ενσυναίσθησης-αλτρουισμού από την άλλη υποστηρίζει ότι η αλτρουιστική συμπεριφορά ενισχύεται όταν κάποιος συναισθανθεί ή ταυτιστεί με τον άλλον στη δύσκολη θέση που βιώνει. Μάλιστα οι σχετικές έρευνες υποστηρίζουν ότι τα παιδιά αρχίζουν να αναπτύσσουν αλτρουιστικές συνήθειες την ίδια στιγμή που αρχίζουν να αναπτύσσουν την αίσθηση της ενσυναίσθησης. Καποιοι επικαλούνται τη θεωρία της κοινωνικής ανταλλαγής (επιδιώξεις για καλή φήμη, καλύτερη διάθεση κ.ο.κ) ως απόδειξη ότι ο αληθινός αλτρουισμός είναι αδύνατος, ωστόσο οι περισσότεροι συμφωνούν ότι ο αλτρουισμός που βασίζεται στην ενσυναίσθηση είναι πάντα πραγματικά αλτρουιστικός. Παρόλα αυτά τα σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι ως έναν βαθμό είμαστε βιολογικά προγραμματισμένοι να είμαστε καλοί και να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον.

Η “χαρά της προσφοράς” πλέον γνωρίζουμε ότι έχει βιολογική βάση. Τα αποτελέσματα των ερευνών υποδηλώνουν ότι τα αλτρουιστικά χαρακτηριστικά συμπεριφοράς είναι σταθερά συνδεδεμένα στον εγκέφαλο, καθώς η πράξη της προσφοράς ενεργοποιεί το ανατομικό σύστημα ενίσχυσης της ανταμοιβής και της προσδοκίας. Οι περιοχές του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται είναι ίδιες με εκείνες που ενεργοποιούνται ως απάντηση στην λήψη τροφής, το σεξ και τα υλικά κέρδη.  Με την ενασχόληση με την πράξη της προσφοράς επομένως, μπορούμε να πυροδοτήσουμε ένα ισχυρό νευρολογικό δίκτυο που αποτελείται από πολλαπλές περιοχές του εγκεφάλου. Το αν το άτομο αισθάνεται ικανοποίηση λόγω των πράξεών του ωστόσο δεν σχετίζεται με αυτή την “έμφυτη” δραστηριότητα ανταμοιβής. 

Κάτι που χρειάζεται να προσέχουμε είναι οι εκφάνσεις του παθολογικού αλτρουισμού, όταν  δηλαδή οι άνθρωποι φτάνουν σε ένα σημείο όπου οι πράξεις τους προκαλούν περισσότερο κακό παρά καλό (π.χ. παρασυσσώρευση ζώων). 

 



Το psygrams.com σέβεται την ιδιωτικότητά σας

Επιβεβαιώστε εάν αποδέχεστε την παρακολούθηση του Google Analytics. Μπορείτε επίσης να απορρίψετε την παρακολούθηση, ώστε να μπορείτε να συνεχίσετε να επισκέπτεστε τον ιστότοπό μας χωρίς να αποστέλλονται δεδομένα στο Google Analytics.